W ramach pierwszego wpisu na niniejszym blogu chciałbym odnieść się do zagadnienia spółek, które mogą podlegać procedurze przekształcenia. Spółki te zostały określone w art. 551 § 1 Kodeksu spółek handlowych, a należą do nich: spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna. Poniżej prezentuję twierdzenia przedstawicieli doktryny prawa spółek handlowych związane z tym zagadnieniem.
Nita-Jagielski Grzegorz
NPN.2006.1.5
Utworzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z przekształcenia spółki cywilnej – wybrane zagadnienia. Teza nr 6
W przypadku tworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z przekształcenia spółki cywilnej przejście wspólnego majątku wspólników na spółkę przekształconą pełni analogiczne funkcje, co wniesienie wkładu (jest swoistym „substytutem” wkładu). Natomiast poszczególnym wspólnikom przypisać należy przypadającą na nich (w sensie ekonomicznym), określoną wartościowo, „część” wspólnego majątku wspólników – „udział”, o którym mowa w przepisie art. 558 § 1 pkt 2 k.s.h. […] W umowie spółki wystarczy zatem zamieszczenie postanowienia, że kapitał zakładowy jest pokrywany wspólnym majątkiem wspólników, o ustalonej na określony dzień (i zbadanej przez biegłego rewidenta) wartości, zaś wspólnicy obejmują udziały w kapitale zakładowym spółki za określony „udział” w tym majątku. […] Wysokość kapitału zakładowego przekształconej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie musi być równa dotychczasowej, ustalonej w wycenie, wartości bilansowej wspólnego majątku wspólników spółki cywilnej. […]
Pabis Robert
Pr.Spółek.2002.6.2
Przekształcenie spółek handlowych w świetle nowej regulacji, cz I. Teza nr 2
Niezależnie od decyzji o przekształceniu, wspólnicy spółki kapitałowej albo spółki komandytowo-akcyjnej [znajdujących się w stanie likwidacji] powinni powziąć uchwałę uchylającą postępowanie likwidacyjne – chociażby z uwagi na różnice co do wymogów powzięcia tych uchwał nie jest możliwe uznanie, że uchwała w sprawie przekształcenia oznacza dorozumiane uchylenie likwidacji. Przyjęcie powyższej tezy oznaczałoby zarazem niedopuszczalność przekształcenia tej spółki z o.o., w stosunku do której art. 273 k.s.h. wyłącza możliwość powzięcia uchwały zapobiegającej rozwiązaniu.
Bielski Piotr
Pr.Spółek.2009.2.2
Prowadzenie przedsiębiorstwa jako cecha konstrukcyjna spółki jawnej w prawie polskim. Teza nr 6
To nie chwila powstania spółki jawnej ma wpływ na spełnienie wymogu prowadzenia przez nią przedsiębiorstwa, jako cechy konstrukcyjnej spółki jawnej, podobnie zresztą jak i ustalenie faktu prowadzenia przez spółkę przedsiębiorstwa samo w sobie nie przesądza o uznaniu tej spółki za spółkę jawną. By skutek taki nastąpił, konieczne jest spełnienie łącznie powyższych warunków: dokonanie wpisu spółki do rejestru po uprzednim stwierdzeniu zawarcia umowy spółki w formie pisemnej pod rygorem nieważności oraz możliwości rzeczywistego prowadzenia przez nią przedsiębiorstwa już w dniu tego wpisu. Spełnienie warunku rzeczywistego prowadzenia przez spółkę przedsiębiorstwa już w dniu jej wpisu do rejestru może być następstwem wniesienia przy zawarciu umowy spółki przez przynajmniej jednego wspólnika jako wkładu niepieniężnego przedsiębiorstwa, które dotychczas prowadził we własnym imieniu albo przekształcenia w spółkę jawną innej spółki cywilnej lub handlowej, jeśli tylko w dniu przekształcenia spółka przekształcana rzeczywiście prowadziła przedsiębiorstwo.
Ciecierski Michał, Stelmaszczyk Klaudia
PP.2005.5.24
Przeniesienie do spółki kapitałowej zobowiązań wobec ustępującego wspólnika s.c. Teza nr 1
Dla przekształconej spółki kapitałowej zobowiązania powstałe w ramach spółki cywilnej, na zasadzie art. 26 § 5 [k.s.h.], staną się – jako obciążające ją aktywa – częścią jej majątku. Jeżeli ich źródłem będzie zaciągnięta w tym celu pożyczka, wtedy odsetki od tego zobowiązania będą mogły być potraktowane jako koszt uzyskania przychodu tej spółki. Jeżeli natomiast przy okazji spłaty wspólnika nastąpi zmiana umowy spółki, która spowoduje, że wkłady jednego lub nawet wszystkich wspólników zostaną powiększone o równowartość kwoty spłaty ustępującego wspólnika, to nie będzie możliwe naliczenie odsetek, które będą stanowiły koszty uzyskania przychodów „nowej” spółki kapitałowej.
Jaśkiewicz Jacek
Pr.Spółek.2002.10.2
Zagadnienia konstrukcji kapitału zakładowego w przekształceniu spółki cywilnej w spółkę z o.o i akcyjną. Teza nr 3
Ustawodawca, zapewne w sposób niezamierzony, postawił wspólników dokonujących przekształcenia w trybie uproszczonym przed pewnym dylematem. Przepis art. 572 [k.s.h.] nie eliminuje wymogu art. 556 pkt 1 odnoszącego się do planu przekształcenia. Powstaje zatem problem czy prawodawca miał na myśli inny plan przekształcenia niż w pominiętym art. 558 (wykładnia językowa), czy też spowodował lukę tetyczną. Sądzić należy, iż skoro ustawodawca posługuje się pojęciem planu przekształcenia i określa jego elementy istotne w art. 558, to, przy założeniu jego racjonalności, nie da się obronić tezy, że powstaje obowiązek sporządzenia planu.